به گزارش روابط عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، جلسه هفتگی درس اخلاق آیتاللهالعظمی عبدالله جوادی آملی، صبح امروز (چهارشنبه) در مسجد اعظم قم با حضور اقشار مختلف مردم برگزار شد.
آیتاللهالعظمی جوادی آملی با تبیین حکمت ۱۹۱ نهجالبلاغه، به ترسیم دقیق حقیقت دنیا، وضعیت بدن انسان و نسبت آن با مرگ پرداخت و بیان داشت: از منظر امیرالمؤمنین (علیه السلام)، انسان در دنیا همواره در معرض آسیبها، مصائب و فرسایش تدریجی است و هیچ روزی از عمر انسان فرا نمیرسد مگر آنکه بخشی از عمر او کاسته میشود و قدم به قدم به مرگ نزدیکتر می شویم.
وی بیان کرد: در تحلیل سخن امیرالمؤمنین(علیه السلام)، بحث باید در دو فصل سامان یابد: نخست، درباره بدن و لذتهای بدنی؛ چرا که گروهی از انسانها تمام اهتمام خود را صرف لذتهای مادی، سودهای بدنی و نشانههای ظاهری کردهاند. در این بخش باید روشن شود که حقیقت بدن و سرنوشت آن چیست، و فصل دوم، درباره آن حقیقت جاودانه و ابدی که اساس انسان را تشکیل میدهد و باید بهدرستی شناخته شود.
استاد برجسته حوزه علمیه قم تصریح کرد: حضرت امیر(علیه السلام) در تبیین وضعیت بدن میفرمایند: «إِنَّمَا الْمَرْءُ فِي الدُّنْيَا غَرَضٌ تَنْتَضِلُ فِيهِ الْمَنَايَا»؛ انسان از منظر بدن، همواره هدف تیرهای مرگ است. بیماریهای گوناگون، حوادث و فرسایشهای طبیعی پیوسته متوجه بدن میشود و سرانجام همین عوامل، بدن را از پا درمیآورند.
وی اظهار داشت: بدن انسان هر روز در معرض کاستی است؛ ممکن است کسی در ظاهر، روزبهروز پیشرفت کند یا به موفقیتی دست یابد، اما حقیقت آن است که با هر روزی که میگذرد، یک روز از عمر او کاسته میشود و بدنش یک گام دیگر به فرسودگی و آسیب نزدیکتر میگردد.
آیت الله العظمی جوادی آملی افزود: بدن انسان همواره در معرض «مَنایا» و مرگهاست «ونَهْبٌ تُبادِرُهُ المصائب»؛ مصیبتها همچون غارتگرانیاند که از هر سو به بدن هجوم میآورند. این غارتگری، گاه از ناحیه زمان است، گاه از ناحیه مکان، گاه فردی و گاه اجتماعی؛ اما در همه حالات، هدف آن کاستن از سلامت و توان بدن است تا سرانجام حیات مادی انسان رو به زوال رود.
وی ابراز داشت: هر نعمتی که انسان در دنیا به دست میآورد، با فراق نعمتی دیگر همراه است «وَلَا يَنَالُ الْعَبْدُ نِعْمَةً إِلَّا بِفِرَاقِ أُخْرَى»؛ انسان یا مالی را از دست میدهد یا بخشی از عمر خویش را صرف میکند و این قانون گریزناپذیر حیات مادی است.
آیتاللهالعظمی جوادی آملی با استناد به فراز نورانی کلام امیرالمؤمنین(علیه السلام) «فَنَحْنُ أَعْوَانُ الْمَنُونِ وَ أَنْفُسُنَا نَصْبُ الْحُتُوفِ»، تبیین کرد: انسان، آگاهانه یا ناآگاهانه، همکار مرگ خویش است؛ زیرا هر نفسی که میکشد و هر گامی که برمیدارد، او را یک قدم به پایان عمر نزدیکتر میکند. بدنهای ما، همواره هدف تیرهای مرگ و آسیبها هستند؛ بیماری، فرسایش، حوادث و گذر زمان، پیکانهاییاند که پیوسته سلامت بدن را نشانه میگیرند.
وی با طرح این پرسش که «فَمِنْ أَيْنَ نَرْجُو الْبَقَاءَ»، تأکید کرد: اگر هر روز بخشی از عمر انسان کاسته میشود، امید به بقای مادی چه معنایی دارد؟ حتی اگر کسی صد سال عمر کند، با گذشت هر روز، بخشی از این سرمایه غیرقابل بازگشت را مصرف کرده است.
این مدرس اخلاق با اشاره به ادامه این حکمت، توضیح داد: آنچه انسان در طول عمر خود گرد میآورد، خواه مال، خواه موقعیت و خواه دستاوردهای دنیوی، به سرعت پراکنده میشود و در نهایت، انسان با دست خالی از دنیا میرود؛ میراثی که برای دیگران میماند، حاصل عمر مصرفشده اوست، نه بقای حقیقی خودش.
وی با تفکیک دقیق میان «بدن» و «روح» اذعان داشت: آنچه در معرض کاستی، فرسایش و زوال است بدن انسان است، نه روح او؛ زیرا روح، موجودی مجرد و ملکوتی است که با آموختن، تفکر، عبادت و معرفت، دچار غرامت و نقصان نمیشود، بلکه همواره بر غنای وجودی آن افزوده میگردد.
دعا، قرآن و مناجات، ابزارهای گفتوگو با خداوند
آیت الله العظمی جوادی آملی با اشاره به ظرفیتهای معنوی ماه مبارک رجب، خاطر نشان کرد: انسان در این ماه میتواند بدون پرداخت هیچ هزینهای، غنیمتهای معنوی فراوانی به دست آورد؛ زیرا رشد روح، تابع زمان و عمر مادی نیست. دعا، قرآن، مناجات و عبادت، ابزارهای گفتوگوی مستقیم انسان با خداوند هستند و روح انسان در این مسیر، نه تنها فرسوده نمیشود، بلکه قوام و توان بیشتری مییابد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با تبیین جایگاه «خلافت الهی»، ابراز کرد: کار اصلی نظام امامت و امت، جاهلیتزدایی است و این مهم، بدون استقرار حکومت الهی تحقق نمییابد. جهلزدایی وظیفه حوزه و دانشگاه و جهالتزدایی کار مسجد و حسینیه است، اما ریشهکنی جاهلیت و جاهلیت زدایی، مأموریت اساسی ائمه اطهار(علیهم السلام) و نظام امامت و امت است.
این استاد برجسته حوزه علمیه قم با اشاره به شرایط معاصر و ظلم و بیقانونیهایی که در جهان انجام میشود، تصریح کرد: بسیاری از ظلمها و بیقانونیها و رفتارهای سیاسی و اجتماعی امروز جهان، نه از سنخ جهل، بلکه جلوهای آشکار از جاهلیت است، و تنها با بازگشت به منطق قرآن، عترت و ولایت الهی میتوان از این وضعیت عبور کرد.
آیتاللهالعظمی جوادی آملی در پایان، با دعا برای حفظ نظام اسلامی تا ظهور صاحب اصلی آن، از ذات اقدس الهی خواست تا به برکت اولیای الهی، این کشور و ملت را در پناه عنایات خود محفوظ بدارد و اظهار امیدواری کرد که مسئولان هم با عقلانیت و مدیریت کامل مشکلات مردم را حل کنند و با تدبیر، جلوی فساد و اختلاس در جامعه را بگیرند و این سرزمین طیب و طاهر را خوب اداره کنند.
منبع: اسراء
