حضرت آیت الله سید محسن خرازی

تولد و دوران‌ کودکی‌:
آیت‌الله‌ سید محسن‌ خرازی‌ در سال‌ ۱۳۱۶ هجری‌ شمسی‌ در تهران‌ در خانواده‌ای‌ مذهبی‌ و مورد علاقه‌ مردم‌ متدیّن‌ و علمای‌ بزرگ‌ تهران‌ به‌ دنیا آمد، پدرش‌ حاج‌ سید مهدی‌ خرازی‌ نام‌ داشت‌ و اصل‌ و نسب‌ آنها اصفهانی‌ است‌ که‌ به‌ تهران‌ مهاجرت‌ کرده‌اند و از سادات‌ گرامی‌ اصفهان‌ و تهران‌ بوده‌اند و نسب‌ آنها به‌ امام‌ سجاد(ع‌) و امام‌ حسن‌ مجتبی‌(ع‌) می‌رسیده‌ است‌.

دوران‌ تحصیل‌:
آیت‌الله‌ سید محسن‌ خرازی‌ دروس‌ دوران‌ ابتدایی‌ را در تهران‌ در مجتمع‌ فرهنگی‌ برهان‌ فرا گرفت‌ و سپس‌ تحت‌ تربیت‌ و آموزش‌ آقا شیخ‌ محمد حسین‌ زاهد قرار گرفت‌. او که‌ در مسجد امین‌ الدوله‌ تهران‌ ونیز در مسجد جامع‌ تهران‌ نماز می‌گزارد، به‌ تربیت‌ نوجوانان‌ می‌پرداخت‌ و تأثیر عمیقی‌ در دل‌ آنان‌ می‌نهاد. با درگذشت‌ او، استاد خرازی‌ به‌ بازار تهران‌ رفت‌ و مدتی‌ به‌ کسب‌ و کار پرداخت‌، امّا به‌ زودی‌ بازار را رها کرد و به‌ حوزه‌ درسی‌ آیت‌الله‌ مجتهدی‌ پای‌ نهاد و بسیار مورد عنایت‌ و علاقه‌ او قرار گرفت‌.

با فراگیری‌ دروس‌ مقدماتی‌، عزم‌ سفر به‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ کرد تا در محضر استادان‌ مبرّز و برجسته‌ آن‌ حوزه‌، تحصیلات‌ خود را تکمیل‌ کند؛ البته‌ در این‌ باره‌ نباید نقش‌ سفارشهای‌ آیت‌الله‌ رفیعی‌(ره‌) را نادیده‌ انگاشت‌. این‌ گونه‌ بود که‌ به‌ همراه‌ آیت‌الله‌ رضا استادی‌ در سال‌ ۱۳۳۶ به‌ قم‌ آمد و با او در یک‌ جا سکونت‌ گزید و به‌ تحصیل‌ پرداخت‌.

در قم‌ باقیمانده‌ دروس‌ ادبیات‌ را به‌ پایان‌ رسانید و سپس‌ به‌ فراگیری‌ دروس‌ دوره‌ سطح‌ در زمینه‌های‌ فقه‌ و اصول‌، فلسفه‌ و کلام‌ پرداخت‌ و از سال‌ ۱۳۴۱ به‌ بعد، به‌ درس‌ خارج‌ بزرگان‌ و آیات‌ عظام‌ مشرف‌ شد. در طی‌ این‌ سالها از دروس‌ اخلاق‌ استادان‌ مهذّب‌ و باتقوای‌ حوزه‌ نیز بهره‌های‌ فراوان‌ می‌برد.

استادان‌ و دوستان‌:
آیت‌الله‌ خرازی‌ در سالیان‌ تحصیل‌ خود، محضر استادان‌ و علمای‌ فراوانی‌ را درک‌ کرد او که‌ در تهران‌ تحت‌ عنایت‌ آقا شیخ‌ محمدحسین‌ زاهد قرار داشت‌، پس‌ از ارتحال‌ او به‌ نزد آیت‌الله‌ مجتهدی‌ رفت‌ و همواره‌ مورد محبت‌ او قرار می‌گرفت‌.

در قم‌ نیز باقیمانده‌ دروس‌ مقدمات‌ را نزد آیت‌الله‌ فشارکی‌ آموخت‌ و در درس‌ شرح‌ لمعه‌ آیت‌الله‌ شیخ‌ محمد تقی‌ ستوده‌ شرکت‌ می‌کرد. رسائل‌ را نزد آیت‌الله‌ شیخ‌ مصطفی‌ اعتمادی‌ و آیت‌ الله‌ حاج‌ شیخ‌ محمد شاه‌ آبادی‌ و مکاسب‌ را نزد آیت‌ الله‌ میرزا علی‌ مشکینی‌ و کفایه‌ الاصول‌ را نزد آقایان‌ آیت‌الله‌ حاج‌ سید محمد باقر سلطانی‌ و حاج‌ شیخ‌ محمد شاه‌آبادی‌ و حاج‌ شیخ‌ علی‌ تنکابنی‌ فلسفی‌ فرا گرفت‌. همچنین‌ برای‌ آموختن‌ فلسفه‌، کلام‌ و عقاید به‌ نزد آیت‌الله‌ شیخ‌ محمد شاه‌آبادی‌ می‌رفت‌ و استفاده‌ فراوانی‌ برد.

او از سال‌ ۱۳۴۱ به‌ بعد در درس‌ خارج‌ عالمانی‌ چون‌ آیت‌الله‌ العظمی‌ سید محمدرضا گلپایگانی‌(ره‌)، آیت‌الله‌ العظمی‌ سید محمد محقق‌ داماد(ره‌)، آیت‌الله‌ العظمی‌ سید حسن‌ فرید اراکی‌(ره‌) شرکت‌ کرد و در درس‌ خارج‌ آیت‌الله‌ العظمی‌ شیخ‌ محمد علی‌ اراکی‌(ره‌) تا اواخر عمر ایشان‌ حضور داشت‌.

آیت‌الله‌ خرازی‌ در سالهای‌ فراگیری‌ سطوح‌ با حضرات‌ آیات‌ و حجج‌ اسلام‌ محمد حسن‌ ممدوحی‌، غلامحسین‌ حقانی‌، سید مجتبی‌ زنجانی‌، سید جمال‌ الدین‌ دین‌ پرور مصاحبت‌ و مباحثه‌ داشت‌ و در حال‌ فراگیری‌ دروس‌ خارج‌ با حضرات‌ آیات‌ آقایان‌ استادی‌ و مصلحی‌ و غلامرضا سلطانی‌ مباحثه‌ می‌نمود و با حضرات‌ آیات‌ مظاهری‌، مصباح‌ و سید محمد خامنه‌ای‌ رابطه‌ دوستی‌ داشت‌، امّا دوستی‌ که‌ از آغاز تاکنون‌ در کنار او بوده‌ آیت‌الله‌ رضا استادی‌ است‌.

فعالیتهای‌ علمی‌ و فرهنگی‌:
آیت‌الله‌ محسن‌ خرازی‌ در عرصه‌های‌ علمی‌ و فرهنگی‌، خدمات‌ بسیاری‌ را به‌ انجام‌ رسانده‌ است‌. از مهم‌ترین‌ خدمات‌ او در این‌ عرصه‌، تأسیسس‌ «مؤسسه‌ در راه‌ حق‌» بود. در آن‌ روزگار مسیحیت‌ توانسته‌ بود با ابزارهای‌ موجود با محصلان‌ دبیرستانی‌ مسلمان‌ ارتباط‌ برقرار کند و آنان‌ را به‌ مسیر گمراهی‌ و ضلالت‌ بکشاند. رژیم‌ پهلوی‌ نیز خود به‌ گونه‌ای‌ از تشکیلات‌ مسیحیت‌ حمایت‌ می‌کرد و نسبت‌ به‌ موضع‌گیریهای‌ حوزه‌ علمیه‌، حساسیت‌ خاصی‌ نشان‌ می‌داد.

در سال‌ ۱۳۴۳ هجری‌ شمسی‌ آیت‌الله‌ خرازی‌ با توجه‌ به‌ اهمیت‌ مبارزه‌ با افکار انحرافی‌ مسیحی‌ و نیز نظر به‌ ضرورت‌ ایجاد تشکیلات‌ منسجمی‌ برای‌ مبارزه‌ همیشگی‌ با افکار التقاطی‌ مؤسسه‌ در راه‌ حق‌ را بنیان‌ نهاد. این‌ مؤسسه‌ ضمن‌ برقراری‌ ارتباط‌ با جوانان‌، به‌ حل‌ شبهات‌ و مشکلات‌ آنان‌ می‌پرداخت‌ و اصول‌ اعتقادی‌ را با سبک‌ نوین‌ مطرح‌ کرده‌ آنان‌ را با مبانی‌ و مبادی‌ علوم‌ اسلامی‌ و اصول‌ تشیع‌ آشنا می‌ساخت‌. در ثمردهی‌ این‌ مؤسسه‌ تلاش‌ با اخلاص‌ و بی‌ چشمداشتِ مادیِ بزرگانی‌ همچون‌ آیت‌الله‌ استادی‌، آیت‌الله‌ مصباح‌ یزدی‌، آیت‌الله‌ مظاهری‌ و آیت‌الله‌ سلطانی‌ را نباید از یاد برد.

این‌ مؤسسه‌ بعدها در چند قالب‌ مشغول‌ به‌ کار شد که‌ مسؤولیت‌ بخش‌ آموزش‌ به‌ عهده‌ آیت‌الله‌ مصباح‌ یزدی‌، مسؤولیت‌ بخش‌ پژوهش‌ به‌ عهده‌ حضرات‌ آیات‌ مظاهری‌، استادی‌، مصلحی‌ و سلطانی‌ و نیز مسؤولیت‌ بخش‌ معارف‌ به‌ عهده‌ برخی‌ از فضلا و استادان‌ حوزه‌ نهاده‌ شد. این‌ موسسه‌ در آن‌ زمان‌ مورد علاقه‌ و عنایت‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) و دیگر مراجع‌ و هم‌ اکنون‌ نیز مورد عنایت‌ و حمایت‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ و دیگر مراجع‌ تقلید است‌ و با جدّیت‌ تمام‌ به‌ راه‌ خود که‌ شناساندن‌ اسلام‌ واقعی‌ به‌ جوانان‌ و مبارزه‌ با تحریف‌ و التقاط‌ و انحراف‌ است‌ می‌پردازد.

از دیگر فعالیتهای‌ آیت‌الله‌ خرازی‌ در این‌ عرصه‌، همکاری‌ با مجمع‌ فقهی‌ اهل‌ بیت‌، درباره‌ مسائل‌ جدید فقهی‌ است‌ که‌ این‌ همکاری‌ تا هم‌ اکنون‌ نیز ادامه‌ دارد.

آیت‌الله‌ خرازی‌ از سالهای‌ تحصیل‌ دوره‌ سطح‌ به‌ تدریس‌ نیز می‌پرداخته‌ و از حدود ۲۰ سال‌ پیش‌ تاکنون‌ به‌ تدریس‌ خارج‌ فقه‌ و اصول‌ برای‌ طلاب‌ نیز اشتغال‌ داشته‌ است‌. آیت‌الله‌ خرازی‌ تاکنون‌ کتابها و رساله‌های‌ گوناگونی‌ نگاشته‌ که‌ برخی‌ از آنها به‌ شرح‌ زیر است‌:
۱ ـ احیاء الموات‌؛
۲ ـ الامر بالمعروف‌ و النهی‌ عن‌ المنکر؛
۳ ـ بدایه‌ المعارف‌ الالهیه‌؛
۴ ـ عمده‌ الاصول‌؛
۵ ـ قیامت‌؛
۶ ـ کلمه‌ حول‌ حدیث‌ ثقلین‌؛
۷ ـ فی‌ رحاب‌ التقوی‌؛
۸ ـ کلمه‌ حول‌ توسل‌؛
۹ ـ معالم‌ لیله‌ القدر؛
۱۰ ـ ارث‌ الزوجه‌؛
۱۱ ـ تحدید الکر؛
۱۲ ـ بحوث‌ هامه‌ ؛
۱۳ ـ اشکال‌ و انواع‌ دفاع‌ مقدس‌ ؛
۱۴ ـ تعلیقه‌ بر مکاسب‌ ؛
۱۵ ـ روزنه‌هایی‌ از عالم‌غیب‌؛
۱۶ ـ کتاب‌ الجهاد ؛
۱۷ ـ طهارت‌ در قرآن‌؛
۱۸ ـ من‌ لایحضره‌ التفصیل‌.

فعالیتهای‌ سیاسی‌:
آیت‌الله‌ سید محسن‌ خرازی‌ در پیش‌ و پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌ حامی‌ انقلاب‌ بوده‌ و همواره‌ بر رهبری‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) و پس‌ از او مقام‌ معظم‌ رهبری‌، حضرت‌ آیت‌الله‌ خامنه‌ای‌ تأکید دارد. شرکت‌ در پاره‌ای‌ از تظاهرات‌ و تماس‌ با برخی‌ از مراجع‌ تقلید آن‌ زمان‌ برای‌ آزادی‌ گروهی‌ از زندانیان‌ که‌ جانشان‌ در خطر بود از فعالیتهای‌ مهم‌ ایشان‌ در سالهای‌ پیش‌ از انقلاب‌ است‌.

او در سال‌ ۱۳۵۹ به‌ دعوت‌ اعضاء جامعه‌ مدرسین‌ حوزه‌ علمیه‌ قم‌ به‌ عضویت‌ آن‌ نهاد درآمد و تاکنون‌ در پیشرفت‌ حوزه‌ علمیه‌، نقش‌ بسزایی‌ را ایفا کرده‌ است‌. همچنین‌ با پیشنهاد جامعه‌ مدرسین‌ به‌ نمایندگی‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبری‌ در دوره‌ دوم‌ و سوم‌ از استان‌ تهران‌ درآمد.

آیت‌الله‌ سید محسن‌ خرازی‌ هم‌ اکنون‌ در قم‌ حضور دارد و به‌ تدریس‌ و تربیت‌ طلاب‌ مستعد و جوان‌ می‌پردازد.