تابلو اعلانات

طلیعه

  دور جدید گزافه گویی‌های آمریکا و نقض عهد این رژیم غیر قابل اعتماد این روزها در بحث برجام بالا گرفته است. جریان شناسی رفتارهای خصمانه آمریکا علیه ایران نشان می‌دهد که تمام طرح‌ها و برنامه‌های مرتبط با ایران با هدف مهار قدرت تاثیر گذاری ایران طراحی و اجرایی شده‌اند. چالش‌های پیش آمده برای رژیم مستکبر امریکا در منطقه و جهان و رشد قدرت نرم ایران در تحولات جهانی، استکبار جهانی به ویژه امریکا را به طراحی پروسه مهار ایران از طریق پروژه برجام واداشته است .

مطالب بیشترطلیعه  
 

درآمدی بر کتاب شناخت (همایش نکوداشت قاضی نورالله شوشتری)

درآمدی بر کتاب شناخت

الف: کتاب شناخت تحلیلی

1- عنوان کتاب : احقاق الحق
کتابی شریف که نزد علمای برجسته شیعه، دارای جایگاه برجسته‌ایی است، به گونه‌ای که به تصریح برخی از عالمان، مانند آن در باب خود نوشته نشده و البته این مطلب، صحیح است. صاحب ریاض العلماء درباره آن می‌گوید: «احقاق الحق، کتابی پرفایده و بسیار بزرگ، که مؤلف در سرزمین هند در پاسخ به اشکال‌های یکی از دانشمندان متأخر اهل سنت بر کتاب نهج الحق علامه حلّی در باب امامت نگاشته است. تألیف این کتاب، یکی از عوامل شهادت قاضی نورالله شوشتری شد. این کتاب، معروف و مورد استناد دانشمندان پس از قاضی نورالله شوشتری است.


سید اعجاز حسین هندی در کشف الحجب والاستار می‌گوید: «احقاق الحق نوشتة فاضل کامل ادیب، عالم عامل اریب، سیّد سند سدید شهید، قاضی نورالله بن شریف بن نورالله – نورالله مرقده – مشهور به شهید ثالث، که در آن به نقض کتاب ابطال نوشتة ابن روزبهان پرداخت، که وی به گمان خود در آن کتاب، به کشف الحق و نهج الصدق آیت الله فی العالمین علّامه حلّی پاسخ گفته است. شیخ حرّ عاملی گوید: او معاصر شیخ بهایی بود و به سبب تألیف این کتاب به شهادت رسید».

آقا بزرگ  می‌گوید: «این کتاب، برترین کتابی است در باب خود که نویسنده در آن به رد کلمات فضل بن روزبهان در کتاب ابطال نهج الباطل (که در جواب کتاب نهج الحق آیه الله علّامه حلّی نوشته) پرداخته است. قاضی نورالله راه حق را روشن ساخت و به بزرگترین اجر و پاداش رسید».


تاریخ تألیف احقاق الحق :
سید اعجاز حسین در کتاب کشف الحجب والاستار، اشاره می‌کند که قاضی این کتاب را که در مدتی کوتاه، در چند روز نگاشته، چنان است که کمتر کسی حوصله استنساخ آن را می‌یابد، چه رسد به زحمت تصنیف آن. قاضی، خود در آخر کتاب می‌گوید: «سامان دادن این گوهرها..... در هفت ماه انجام شد، با کثرت ملال و ضعف قوا و سستی بدن که داشتم. و در آخر ماه ربیع الاول سال 1014 در شهر آگره پایان یافت، شهری که بدترین شهرها است و کفر، دام خود را در آن گسترده و شیطان، مکر خود را در آن به کار گرفته است. خداوند، مؤمنان را از مکر و جهل آن در امان نگاه دارد، و از سواد هند، کوه و دشت آن، بیرون ببرد، بحقّ حقّ و اهل آن».


چاپ احقاق الحق:
 شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب الذریعه می‌گوید: «این کتاب به طور کامل در سال 1273 در ایران چاپ شد. در مصر نیز به چاپ رسید، اما با اسقاط بعضی مطالب آن. سپس در سال 1326 نیمة اول آن، تا بحث چهارم (تعیین الامام) توسط شیخ حسن بن دخیل حجامی نجفی به طبع رسید، که او خود را در تصحیح و مقابله آن با چاپ ایران و دیگر نسخه‌ها به تعب انداخت. علامه معاصر شیخ محمد حسن مظفر نجفی با تألیف کتاب دلائل الصدق فی نهج الحق، به تتمیم تحقیقات قاضی نورالله شهید در این کتاب پرداخت، که آن خود کتابی بزرگ است و در کتاب فاخر ذریعه الی تصانیف الشیعه آقا بزرگ طهرانی به آن اشاره شده است.
 
صاحب ریاض العلماء در آخر شرح حال قاضی می‌گوید: «بدان که نویسندة ردیه بر علامه حلّی و کتاب نهج الحقّ او، فضل بن روزبهان اصفهانی است. گفته‌اند که او اهل اصفهان نبود، بلکه در آن شهر اقامت گزید، که باید بررسی شود. همچنین گفته‌اند که فضل بن روزبهان، زمان اندکی بعد از دولت سلطان محمد خدابنده – که علامه، کتاب نهج الحق را برای او نوشت – روزگار می‌گذرانید، که این خطا است، چرا که از کلام قاضی نورالله در چند موضع از احقاق الحق بر می‌آید که او، فاصله زیادی با آن زمان داشته است. از جمله این که قاضی می‌گوید: او این رد بر علّامه را نوشت، برای تلافی کشته شدنِ بستگانش در اصفهان، یعنی بعد از خروج شاه اسماعیل، نیز می‌گوید که برخی از ایرادهایی که فضل بن روزبهان در بحث رؤیت خدای تعالی گرفته، از شرح جدید تجرید گرفته است. و روشن است که مؤلف شرح جدید، در زمان میرزا اُلُغ نوادة امیر تیمور می‌زیست.


2- عنوان کتاب: مجالس المؤمنین
شهرت این کتاب، بیش از احقاق الحق است. میرزا عبدالله افندی در ضمن توصیف آثار قاضی می‌گوید: «کتاب مجالس المؤمنین به زبان فارسی، کتابی بزرگ و شناخته شده، در بیان گروهی از عالمان و راویان شیعه و پاره‌ای از مشاهیر امامیه، از پادشاهان، امیران، صوفیه و شاعران، از زمان‌های گذشته تا زمان مؤلف است. البته او در این مورد، به افراط و تفریط گرفتار آمده و همین خود، از جمله انگیزه‌های ما، در پدید آوردن کتاب ریاض العلماء بود. وی کتاب خود را بدان جهت نوشت که دید مخالفان تشیع پیدایش تشیع را از زمان ظهور دولت صفویه و خروج شاه اسماعیل صفوی می‌دانند و سخنانی بی اساس از این گونه بر می‌شمرند. لذا در اول کتاب به این مطلب اشاره می‌کند». این سخن صاحب ریاض العلماء بود. البته باید دانست که با وجود این نکته، کتاب مجالس المؤمنین از کتاب‌های بسیار نفیس است که اگر نمی‌بود، فوائد فراوانی از دست می‌رفت که قابل جبران نبود.

سید اعجاز حسین هندی در کشف الحجب و الاستار می‌گوید: «مجالس المؤمنین نوشته قاضی نورالله بن شریف حسینی شوشتری متوفی سال هزار و نوزده (1019)، که آن را به دوازده مجلس مرتّب ساخت در ذکر اماکن و مواطنی که اختصاص به ائمه طاهرین علیهم السلام، طوائف، اصحاب، تابعین، متکّلمان، مفسّران، محدثان، مجتهدان، سادات، قاریان، نحویان، فیلسوفان، پادشاهان،‌ امیران، وزیران و شاعران از عرب و عجم دارد.


تاریخ تألیف مجالس المؤمنین:
 ناقد بصیر، افندی در ریاض العلماء می‌گوید: «آغاز نگارش این کتاب، اول ماه رجب سال 998  در شهر لاهور بود و پایان آن، روز پنج شنبه 23 ذی القعده سال 1010. بدین سان صورت خطّ مولف را در پایان کتاب مجالس المؤمنین دیدم.


3- عنوان کتاب : الصوارم المهرقه
این کتاب کلامی، درباره موضوع امامت عظمی و خلافت کبری نوشته شده است. قاضی، آن را در پاسخگویی به کتاب الصواعق المحرقه نوشتة ابن حجر هیتمی نوشته است و با آن که ردی بر پاره‌ای از مباحث صواعق است . ولی در حکم رد بر تمام آن است،‌ چنان که مؤلف در آخر کتاب به آن تذکّر می‌دهد. و با وجود حجم اندک، پر نکته و ارزشمند است.

میرزا عبدالله افندی در ضمن معرفی آثار قاضی نورالله می‌گوید: «کتاب الصوارم المهرقه فی رد الصواعق المحرقه، که صواعق، نوشتة ابن حجر عسقلانی، در پاسخ به عقائد امامیه و حقانیت مذهب تسنن است. ظاهراً این کتاب، غیر از رسالة رد مقدمات ترجمة صواعق باشد». توضیح این که کلمه «العسقلان» در اینجا سهو قلم و اشتباه است، زیرا الصواعق المحرقه نوشته ابن حجر هیتمی مکّی است که سال‌ها پس از زمان ابن حجر عسقلانی بوده است. صاحب کشف الحجب و الاستار می‌گوید: «الصوارم المهرقة فی دفع الصواعق المحرقة، نوشته سید سند قاضی نورالله بن شریف بن نورالله مرعشی شوشتری نورالله مرقده، متوفی سال 1019، که شرحی است بر گفتار... ».

از ملاحظة فهارس و کتابشناسی‌ها بر می‌آید که این کتاب، نخستین کتابی است که در رد صواعق تألیف شده است، گر چه عالمان در رد آن کتاب‌هایی نگاشته‌اند. فاضل جلیل سید اعجاز حسین هندی در کشف الحجب و الاستار می‌گوید: «ابداء الحق فی جواب الصواعق المحرقة. یکی از افاضل، آن را از تصنیفات سیّد سند قاضی نورالله بن شریف بن نورالله حسینی مرعشی شوشتری – اعلی الله درجته فی اعلی علّیّین – دانسته، اما این نسبت درست نیست، زیرا او در سال 1019 در زمان جهانگیر به شهادت رسیده، در حالی که تاریخ تألیف ابداء الحق – براساس نوشتة آغاز آن به سال 1027 بوده است. همچنین بیان این کتاب، مانند بیان این علّامة نحریر نیست و شیوة آن به شیوة نگارش قاضی – که به بالاترین درجه بلاغت و نیکویی بیان رسیده – شباهت ندارد. شاید این کتاب، نوشتة فرزند یا یکی از شاگردان قاضی باشد... ».

صاحب الذریعة بعد از نقل این کلام می‌گوید: «البته قاضی نورالله شهید بر این صواعق ردی نوشته به نام الصوارم المهرقة فی دفع الصواعق المحرقة، و نیز ردی بر مقدمات ترجمة صواعق نوشته که در جای خود   خواهد آمد». صاحب کشف الحجب و الاستار همچنین می‌گوید: «البوارق الخاطفة فی جواب الصواعق المحرقة (در جواب صواعق نوشته ابن حجر مکی هیتمی). نام مؤلف این کتاب را نیافتم و شاید نوشتة یکی از شاگردان قاضی نورالله شوشتری – اعلی الله فی علّیّین درجته – یا تألیف فرزندش محمدعلی باشد. وی در این کتاب ملتزم شده که در ابطال آن به مطلبی غیر از مطالب صواعق تمسّک نکند. از همین کتاب بر می‌آید که مصنّف آن، کتابی به زبان فارسی در علم کلام به نام شوارق دارد... ».

محدث نوری در هامش این موضع را در یک نسخه خطی از کتاب کشف الحجب والاستار می‌گوید: «البوارق الخاطفة و الرواعد العاصفة فی رد الصواعق المحرقة، ظاهراً نوشتة سید علی بن سید علاء الدوله بن ضیاء الدین نورالله باشد... ». صاحب الذریعه ذیل نام این کتاب می‌گوید‌: «استاد ما علامه نوری، در حواشی خود بر کتاب کشف الحجب والاستار ـ در نسخه‌ای که سید اعجاز حسین به او هدیه کرده – به عنوان استدراک بر کلام او گفته که کتاب بوارق نوشتة نواده قاضی شهید است و ظاهراً تألیف سید علی بن علاء الدوله بن ضیاء الدین نورالله باشد. ولی از تفاوت خطبة دو کتاب بر می‌آید که این دو کتاب با هم تفاوت دارند، گر چه موضوع و اسم آنها مشترک است. صاحب ریاض العلماء  شرح حال این سید علی را در کتابش آورده و گفته که او ساکن هند و معاصر ما بود. البته شاید به جهت فاصلة مکانی از او، بر این کتابش آگاه نشده است». سید اعجاز حسین همچنین می‌نویسد: «در جواب صواعق، کتاب‌های زیادی نوشته‌اند، از جمله: ابداء الحق، البوارق الخاطفة، الصوارم المهرقة، الحدائق. البته یک بار بطور اتفّاق به گوشم خورد که کتابی در رد صواعق وجود دارد  به نام  «البحار المغرفة»‌، ولی ویژگی‌های آن  ـ از جمله مؤلف آن – را نمی‌شناسم.


تاریخ تالیف صوارم:
از تاریخ تالیف کتاب اطلاعات دقیقی وجود ندارد، چون در هیچ موضعی همچون: نسخ، فهرست‌ها، کتب و تراجم دیده  نشده است. البته از ارجاع مصنف در تحقیق پاره‌ای از مطالب کتاب به کتاب‌های دیگر، می‌توان فهمید که تالیف این کتاب، پس از آنها صورت گرفته است.

لازم به یادآوری است این که کتاب مصائب النواصب در سال 995، مجالس المومنین در سال 1010 و احقاق الحق در سال 1014 نوشته شده‌اند. پس تالیف کتاب صوارم، باید در اواخر عمر قاضی، بعد از تالیف این کتاب‌ها انجام شده باشد.


تاریخ طبع کتاب :
چاپ این کتاب در دهم ربیع الاول 1367 هجری قمری مطابق با اول بهمن 1326 شمسی صورت گرفته است.


4- عنوان کتاب: مصائب النواصب
این کتاب، از مشهورترین آثار قاضی و به زبان عربی است. از این رو شاید دو نسخة مختلف از این کتاب موجود باشد. در توضیح سخن صاحب ریاض باید گفت: شاید قید «فارسی» مربوط به کتاب نواقض الروافض باشد، به قرینة توضیح بعدی که موضوع کتاب را نشان می‌دهد. لذا اعتراض، از این جهت وارد  نیست. به علاوه، کتاب نواقص الروافض نیز به زبان عربی است، پس کلام، تشویش دارد. سید اعجاز حسین در کشف الحجب و الاستار می‌گوید: «مصائب النواصب نوشته قاضی نورالله بن شریف بن نورالله حسینی شوشتری که به جهت تالیف احقاق الحق در سال 1019 به شهادت رسید، چنان که در مورد تاریخ وفاتش به فارسی گفته‌اند: «سید نورالله شهید شد». و در مقابر اهل حق در آگره دفن شد. وی در این کتاب، بر نواقض الروافض، شرح ارزشمندی نوشته است.

تاریخ تالیف مصائب النواصب:
قاضی نورالله شوشتری این کتاب را در زمانی کوتاه نوشته، چنان که از ملاحظة تاریخ آن بر می‌آید. او در آخر کتاب می‌نویسد: «اتمام اصل مسوده به دست مولف آن فقیر الی الله الغنی نورالله بن شریف حسین شوشتری – نورّالله باله و حقّق آماله – در هفده شبانه روز از ماه رجب سال 995 هجری پایان یافت. خدا را بر توفیق اتمام سپاس می‌گزاریم و بر پیامبر و خاندان پاک نهاد و بزرگوارش بالاترین درودها و کامل‌ترین سلام‌ها را نثار می‌کنیم».

افندی پس از نقل  این عبارت می‌گوید: «این کتاب که به عربی است و در آخر آن، چنین نوشته، کتابی پرحجمی است. پس سامان یافتن چنین تألیفی در چنان زمانی در نهایت غرابت است. و باید در آن بررسی شود». برکلام افندی این نکته را باید افزود که وقتی طول مدت زمان تألیف احقاق الحق را می‌بینیم، می‌فهمیم که قاضی، سریع القلم، سریع الانتقال، خوش بیان و خوش قریحه بوده است. پس چنین غرابتی در مورد او معنی ندارد.


ترجمه‌های فارسی مصائب النواصب:
به دلیل اهمیت این کتاب و مقبولیت آن نزد خردورزان، جمعی از دانشمندان به ترجمة آن از عربی و فارسی پرداخته‌اند. از جمله:

الف: ترجمة امیرمحمد اشرف :
افندی در ریاض العلماء در هامش بحث پیرامون آثار قاضی می‌نویسد: «قاضی در سال 995 این کتاب را نوشته و به شاه عباس صفوی هدیه کرده است. شاه نیز کتاب را بر خزانة کتاب حضرت رضا علیه السلام وقف کرده است. سال‌ها بعد، امیرمحمد اشرف در سال 1070 در زمان شاه عباس دوم، به امر احمد بیگ یوزباشی از بزرگان دولت صفوی، آن را به فارسی ترجمه کرده است». نسخة این ترجمه، اکنون در کتابخانه آستان قدس رضوی در مشهد مقدس موجود است. در فهرست آن کتابخانه آمده است. «مصائب النواصب، فارسی، مولف: محمد اشرف که ظاهراً صاحب  فضائل السادات و معاصر با مرحوم میرداماد و شاه عباس کبیر است و این کتاب، ترجمة مصائب النواصب است که مرحوم قاضی نورالله شوشتری به عربی تالیف کرده بوده، در رد کتاب نواقض الروافض میرمخدوم شریفی. و مترجم به خواهش احمد بیگ یوزباشی در سنه 1070 به فارسی ترجمه نموده».

ب: ترجمة فرزند قاضی :
صاحب ذریعه می‌گوید: «ترجمة مصائب النواصب نوشته فرزند مصنف اصل یعنی سید شریف قاضی نورالله شوشتری در آگره، سال 1019. مترجم در اول کتاب گوید: چون کتاب مستطاب – مصائب النواصب در رد نواقض الروافض میرزا مخدوم شریفی ناصب که از مصنفات والد مرحوم این بی مقدار است، به نظر پادشاه جمجاه... سلطان محمد قطب شاه المتوفی 1035 رسید، بر زبان ایشان جاری شد که اگر این کتاب به فارسی مترجم گردد، خوب است.

نسخه‌ای از آن در کتابخانة سید حسن صدرطاب ثراه قرار دارد که نام فرزند قاضی در آن نیست. البته نقل از آن را در یک مجموعه حاج مولی باقر شوشتری مشاهده شده است. نویسنده به خط خود تصریح می‌کند که نام این مترجم، سید محمد علی فرزند قاضی نورالله شهید است، ولی مأخذ کلام خود را نگفته است. نسخه‌ای دیگر از آن در کتابخانة راجه سید محمد مهدی در گوشة فیض آباد هند است و در فهرست آن آمده که مترجم، سید علاء الملک فرزند قاضی نورالله است. ولی از کلام صاحب ریاض بر می‌آید که فرزند قاضی، علاءالدوله نام داشت، که فرزند او سید علی ساکن بلاد هند بود و صاحب ریاض (متولد 1066) زمان سید علی نوه قاضی را درک کرده بود». این کلام صاحب ذریعه در استدراک کلام صاحب ریاض، وجهی ندارد، چنان که خواهد آمد که علاء الملک و علاء الدوله، هر دو فرزندان قاضی بوده‌اند.

ج : ترجمة میرزا محمد علی چهاردهی :
ترجمة دیگر، عالم جلیل‌القدر میرزا محمد علی چهاردهی است. صاحب ذریعه می‌گوید: «ترجمه نواقض الروافض، که در ذیل آن ترجمة ردیة آن مصائب النواصب آمده. مترجم، استاد ما میرزا محمد علی چهاردهی مدرس در نجف (متوفی 1334 قمری در نجف) است. در هر برگه، ترجمة نواقض الروافض، و سپس ترجمة مصائب النواصب را آورده، و بدین سان تا آخرهردو کتاب پیش رفته است. نسخه به خط مترجم نزد نواده‌اش موجود است».

د: ترجمه سید محمد تقی حسینی:
ترجمة دیگر، به وسیله سید محمد تقی حسینی، از فضلای زمان شاه عباس کبیر است. این توضیح، بنابر مطلبی است که یکی از معاصران برآن نوشته و حاصل آن چنین است: «درکتابخانة مجلس، نسخه‌ای از ترجمة مصائب النواصب هست که سید محمد تقی حسینی در زمان شاه عباس کبیر به فارسی ترجمه کرده و در کتاب خود مقدمه‌ای مشتمل بر شرح حال قاضی آورده است.


5- عنوان کتاب: مثالب النواصب
افندی در ریاض العلماء گوید: «برخی از نویسندگان، کتاب مثالب النواصب را به قاضی نسبت داده‌اند گمان می‌رود، نویسندة آن کتاب، فردی دیگر است، بلکه آن کتاب، عیناً همان مصائب النواصب قاضی است، و اشتباه از همان نویسنده یا نویسندگان پدید آمده است و شاید آن کتاب، نوشتة ابن شهرآشوب باشد». سخن افندی درست است، زیرا تمام کسانی که آثار ابن شهرآشوب را برشمرده‌اند، مثالب النواصب را در ضمن آنها برشمرده‌اند. مثلاً صاحب کشف الحجب و الاستار گوید: «مثالب النواصب نوشته زین الدین محمد بن علی بن شهرآشوب مازندرانی؛ متوفی سال 588 است».


ب: رساله‌
1-  عنوان رساله: رساله مائة باب فی علم الاسطرلاب
افندی در ریاض العلماء در ضمن تألیفات قاضی می‌گوید: «یکی از تألیفات او – بنا بر احتمال – رسالة فی علم الاسطرلاب به فارسی است.

2- عنوان رساله: رسالة فضل یوم عید بابا شجاع الدین
صاحب شهداء الفضیلة این رساله را به قاضی نسبت داده است.

3- عنوان رساله: النورالانور
صاحب ریاض گوید: «یکی از آثار قاضی، النور الانور الازهر فی تنویر خفایا رسالة القضا و القدر است [در شرح کتاب علامه حلی در باب قضا و قدر] که آن را در هرات دیدم. این کتابی است بسیار نیکو در رد رسالة یکی از علمای اهل تسنّن هند؛ از معاصران قاضی که همزمان با او در گذشت. آن عالم تسنن، رساله علامه موسوم به «استقصاء النظر فی مسئلة القضا و القدر» را رد کرده بود».

4- عنوان رساله: اللمعة فی صلوة الجمعة
صاحب ریاض گوید: «قاضی در این کتاب، به حرمت نماز جمعه در زمان غیبت قائل شده است». بر این کتاب، حواشی فراوان نوشته شده، که دیده‌ایم. و این غیر از رسالة اللمعة فی تحقیق صلوة الجمعة نوشته سبط محقق کرکی است.

5- عنوان رساله حاشیة علی الخلاصه
صاحب ریاض به نقل از فهرست آثار قاضی – که بر ظهر نسخه کتاب مجالس المومنین بوده – از این کتاب یاد می‌کند و می‌نویسد: «شاید مراد از آن، خلاصة کتاب رجال علامة حلی باشد». بر این کلام می‌افزایم که علاء الملک در ضمن آثار پدرش به این کتاب تصریح  می‌کند. پس تردید فاضل معاصر [امینی] در شهداء الفصیلة – که تردید کرده آیا این کتاب، حاشیه خلاصة الاقوال علامه در علم رجال است یا خلاصة الحساب شیخ بهایی- وجهی ندارد.

6- عنوان رساله : شرح چغمینی
 صاحب ریاض، این کتاب را نیز به نقل از همان فهرست یاد شده آثار قاضی نقل کرده و می‌افزاید: «در ابتدای آن فهرست، حاشیه‌ای بر شرح چغمینی یاد شده است. پس شاید این حاشیه‌ای دیگر باشد، چنان که بر تفسیر بیضا وی نیز حاشیه زده است، و شاید تکرار، خطای ناسخ باشد، یا به توان گفت: شروح مختلف بر رساله چغمینی نوشته شده، از جمله شرح قاضی زادة رومی که امروز به شرح چغمینی شهرت دارد. پس شاید یک حاشیه بر آن شرح مشهور باشد و حاشیه‌ای دیگر بر شرحی دیگر».

7- عنوان رساله : شرح مختصر عضدی
صاحب ریاض می‌گوید: «قاضی این کتاب را از تعلیقات استادش مولی عبدالوحید شوشتری گرد آورده، اما چندان مفصل نیست و اکنون نزد مولی محمد نصیر برادرزاده ملا محمد باقر موجود است». از کلام صاحب ذریعه بر می‌آید که تدوین کتاب توسط قاضی صورت گرفته، اما مطالب آن از استاد اوست. کلام او چنین است (ج 6 : 131 ): «حاشیه بر شرح مختصر ابن حاجب – محشّی؛ عبدالواحد فاعلی شوشتری استاد قاضی نورالله (شهید 1019)، این حاشیه مدوّن و مهذّب نبود، لذا قاضی آن را تدوین و تهذیب کرد. از این رو گاهی به او نسبت داده می‌شود... نسخة آن در مدرسة فاضلیه مشهد است، چنان که در فهرست آن آمده. این نسخه را عبدالحلیم ابوالخیر احمد بن عبدالرحمن قاری لاهوری در سال 1052 نوشته است».



(برگرفته از کتاب فیض آلاله، تالیف جلال‌الدین محدث ارموی)

 
 

رهنمود

  حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در دیدار صدها نفر از نخبگان جوان و استعدادهای برتر علمی، وابستگی سیاسی را بسیار خطرناک و مایه‌ی توسری‌خوری ملت‌ها دانستند و با اشاره به قطع کامل وابستگی ایران به آمریکا خاطرنشان کردند: دشمن با رصد تحولات و فعالیت‌های جمهوری اسلامی ایران، از تبدیل ایران از «کشوری عقب‌افتاده و وابسته» به کشوری «اثرگذار، متنفذ و برخوردار از اقتدار روزافزون سیاسی، دفاعی و علمی»، کاملاً عصبانی و به شدت نگران است.

مطالب بیشتررهنمود